Bij een allergische reactie komt histamine vrij. Histamine is een stof die o.a. jeuk veroorzaakt en de kleine bloedvaten in de huid doet uitzetten waardoor de huid rood wordt en er jeukende bultjes (oedeem) kunnen ontstaan.

Om de werking van histamine tegen te gaan kunnen antihistaminica gebruikt worden. Hoewel de wetenschappelijke wereld de rol van antihistaminica bij eczeem regelmatig ter discussie stelt, worden antihistaminica veel voorgeschreven bij eczeem en lijken ze bij sommige patiënten goed te werken, zeker als ze aangetoonde allergieën hebben.

De reden voor scepsis omtrent het gebruik van antihistaminica bij eczeem, is dat aan specifieke jeuk bij eczeem niet altijd een allergische reactie ten grondslag ligt.

Versuffend?

Grofweg kunnen antihistaminica in twee soorten worden ingedeeld, versuffend en niet versuffend. De versuffende werking hoeft niet altijd nadelig te zijn, want met name bij nachtelijke jeuk en problemen met slapen kunnen ze een uitkomst zijn.

Antihistaminica - maar niet alle - kunnen voorgeschreven worden vanaf 1 jaar. Zie onderstaande tabel. Van deze aangegeven minimumleeftijd kunnen dermatologen, allergologen en kinderartsen na overleg afwijken.

Gebruik

Antihistaminica zijn over het algemeen heel veilige geneesmiddelen, die niet verslavend zijn en waarbij zelden gewenning optreed. Antihistaminica kunnen zowel ad-hoc als chronisch worden gebruikt.

Ad-hoc kun je een antihistaminicum gebruiken om een allergische reactie te voorkomen, bijvoorbeeld 2 uur innemen voordat je op bezoek gaat bij iemand die huisdieren heeft waarvoor u allergisch bent, of op het moment dat een reactie optreedt, bijvoorbeeld als je in aanraking komt met iets waarvoor je allergisch bent.

Je kunt antihistaminica ook chronisch gebruiken, bijvoorbeeld bij een allergie voor huismijt, tijdens het pollenseizoen, of als je merkt dat je minder jeuk heeft als je ze gebruikt. Ben je allergisch voor pollen en grassen, begin dan met innemen van antihistaminica ruim vóórdat het gras- of pollenseizoen begint.

In onderstaand overizht staan de orale antihistaminica, die dus al siroop (kinderen) of tabletten wordt ingenomen. Voor allergische oogklachten zijn er ook oogdruppels met antihistaminica. Die zijn niet in het overzicht opgenomen.

Overzicht orale antihistaminica

Stofnaam Merknaam Versuffend (1 Vanaf (2
Alimemazine Nedeltran Wel 2 jaar
Cetirizine (3 Zyrtec Niet 1 jaar
Levocetirizine Xyzal Niet 1 jaar
Loratadine (3 Claritine Niet 2 jaar
Desloratadine Aerius Niet 1 jaar
Clemastine Tavegyl Wel 12 jaar (vanaf 1 maand bij anafylaxie)
Dimetindeen Fenistil Wel 1 jaar
Ebastine Kestine Niet 12 jaar
Fexofenadine Telfast Niet 6 jaar
Hydroxyzine Atarax Wel 1 jaar
Ketotifen Zaditen Niet 6 maanden
Promethazine nvt Wel 2 jaar
  1. De kwalificatie versuffend is gebaseerd op de mogelijke invloed van het middel op het centraal zenuwstelsel. Men hoeft het middel niet persé als versuffend te ervaren. Sommige patiënten worden ook suf van 'niet-versuffende' antihistaminica. Soms hangt het dus af van het individu.
  2. Vanaf volgens de informatie uit het Farmacotherapeutisch Kompas januari 2017.
  3. Cetirizine en loratadine zijn vrij verkrijgbaar en worden alleen vergoed bij chronisch gebruik. In dat geval dient de arts op het recept te vermelden dat het om chronisch gebruik gaat (meer dan 6 maanden per jaar, CG op het recept vermelden).

Bijwerkingen

Antihistaminica worden over het algemeen goed verdragen. Toch kunnen ze bijwerkingen geven. De meest gemelde bijwerkingen zijn sufheid of vermoeidheid. Bij kinderen moet juist gelet worden op hyperactiviteit en agitatie; in dat geval moet de dosis worden verminderd of moet er gestopt worden: overleg met de arts. Bij baby's en zeer jonge kinderen (< 1-2 jaar) moet je voorzichtig zijn in verband met een vermoeden op wiegendood. Raadpleeg dus altijd een arts, ook als je de vrij verkrijgbare antihistaminica wil gaan gebruiken.

Steun ons en word lid van de VMCEWord lid en ontvang 4x per jaar het magazine GAAF!

Als lid ontvangt u 4x per jaar ons magazine GAAF!, boordevol ervaringen van lotgenoten, praktische tips en de laatste inzichten op het gebied van eczeemzorg. Bovendien ontvangt u een mooi welkomstpakket met daarin onder meer de folders, de boekjes en de dvd Leven met Eczeem. Onder het motto 'Beter leven met eczeem' zet de VMCE zich al ruim twintig jaar in voor mensen met constitutioneel eczeem. Met meer leden kunnen we nóg meer betekenen voor mensen met eczeem. Het zou daarom fantastisch zijn als u lid wordt.

Word lid

Poll

Ik ben bereid mee te werken aan wetenschappelijk onderzoek naar eczeem.

Lees meer over de VMCE

Vier van de oprichters van de VMCE, allemaal ervaringsdeskundigen vertellen in dit interview uit 1999 over de noodzaak van een vereniging voor mensen met constitutioneel eczeem. Deze redenen zijn nog altijd actueel!