vmce header 800

vmce header 480

'Weken en Smeren' kan helpen bij hardnekkig eczeem

26-01-2006 | Weken en smeren kan bij hardnekkig eczeem tot goede resultaten leiden, aldus een artikel in de Archives of Dermatology.

In december 2005 is in het dagblad NRC hierover al een artikel verschenen. De VMCE kreeg hier veel reacties op, ook reacties van ongeloof. Om copyright redenen kunnen we dit artikel van de NRC niet op de website plaatsen, vandaar dat de VMCE nu zelf met een artikel komt.

In Nederland is de aanbevolen bad- en douchefrequentie één- à tweemaal per week. De reden voor deze aanbeveling is gelegen in het feit dat frequent douchen en baden de natuurlijke huidvetten van de huid verwijdert waardoor een nog drogere huid ontstaat. Gebruik van zeep wordt dan ook afgeraden omdat dit de huidvetten verwijdert. Tevens wordt bij deze manier van baden en douchen aangeraden om binnen drie minuten de huid in te smeren met een vette onderhoudscrème. Het is verder bekend dat gebruik van corticosteroïden meteen na het baden een betere werking kan hebben dan als je deze op een droge huid aanbrengt.

Bij dagbehandeling of bij opname in een ziekenhuis wordt bij ernstig eczeem al regelmatig badtherapie (balneotherpie) toegepast, waarbij eerst in bad wordt gegaan, gevolgd door insmeren met zalf, soms nog gevolgd door lichttherapie. In een lezing op een congres voor kinderdermatologie in 2002 is al eens gewezen op de voordelen van deze zogenoemde ‘Soak and Seal’ methode (weken en afsluiten). In de GAAF! van oktober 2005, in het artikel over Indifferente therapie, wordt ook al melding gemaakt van deze methode.

In de Archives of Dermatolgy is nu een wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd naar deze methode: “Soak and Smear, a standard technique revisited”. Bij een kleine groep mensen met een erg droge huid, soms met eczeem, soms met een andere huidziekte, is deze therapie wetenschappelijk getest. De kleine omvang van deze studie maakt dat de resultaten niet algemeen toepasbaar zijn. De schrijvers raden dan ook aan om nader onderzoek bij een grotere groep patiënten te doen.

De werkwijze in de genoemde studie was als volgt. Elke avond voor het naar bed gaan moesten de patiënten 20 minuten in bad, zonder zeep, zonder olie. Daarna werd de natte huid – dus niet afdrogen! – ingesmeerd met een vette hormoonzalf van klasse II of III. Vervolgens deed men een pyjama aan en ging men naar bed (zie ook de patiënteninstructie).

In de studie vielen zes patiënten af (18%) om verschillende redenen, bijvoorbeeld omdat ze zich niet hielden aan het protocol. Van de 28 personen die de studie afmaakten hadden 17 patiënten (61%) 100% verbetering van hun aandoening, negen patiënten (32%) had 90-100% verbetering, één had 80% verbetering en één had 75% verbetering. De resultaten werden over het algemeen behaald binnen twee weken. De scores zijn vastgesteld door een arts en niet met een gevalideerde methode zoals SCORAD.

De achterliggende gedachte achter de werking van deze methode is dat a) de conditie van de huid enorm verbetert door hydratatie gevolgd door afsluiten met vette zalf, b) de korsten en huidresten van de huid verwijderd worden en c) de corticosteroïden door a) en b) dieper in de huid kunnen doordringen en dus beter hun werk doen.

De ‘weken en smeren’ methode kan na twee weken, of als de huid eerder hersteld is, worden afgebouwd, door eerst niet meer te “weken” maar wel te blijven smeren (met een corticosteroïdzalf). Vervolgens kan het corticosteroïd vervangen worden door een neutrale zalf. Natuurlijk kan iedereen naar eigen inzicht al eerder stoppen met smeren van corticosteroïden en deze vervangen door een neutrale basiszalf.

Het is niet een therapie die continu gevolgd moet worden. Wel kan deze bij verergering van het eczeem weer herhaald worden. Bedenk wel dat op deze manier de corticosteroïden sterker werkzaam zijn en dat dus snel moet worden overgegaan tot de veilige methode van een paar dagen wel en een paar dagen geen corticosteroïden smeren. Continu gebruik van corticosteroïden kan o.a. leiden tot het dunner worden van de huid. Het minimaal 3 dagen achter elkaar stoppen met corticosteroïden kan voorkomen dat deze bijwerking optreedt. Verder is het aan te raden om deze therapie, dus twee weken “weken en smeren met corticosteroïden” te bespreken met jouw behandelend arts. Bij kinderen is vooraf overleg met de arts, dus voordat met deze methode begonnen wordt, een vereiste.

Bron: 'Soak and smear: a standard technique revisited'. Gutman AB, Kligman AM, Sciacca J, James WD. Archives of Dermatology 2005 Dec;141(12):1556-9.

Links:
Patiënteninstructie
Behandeling van de droge huid
Artikel Archives of Dermatology
NRC artikel
Hormoonzalven

Poll

Mijn voorgeschreven neutrale zalven en/of crèmes worden zonder probleem vergoed
Altijd - 28.9%
Soms, maar niet altijd - 24.4%
De mijne niet - 44.6%

Aantal stemmen: 810
Stemmen op deze enquete is niet meer mogelijk. op: 01 jan 2018 - 00:00